چای سبز

چای سبز

چای سبز یکی از مفید ترین نوشیدنی ها در جهان بوده و سرشار از آنتی اکسیدان ها و مواد مغذی است که اثر فوق العاده ای بر سلامت دارند.

برخی از اثرات مفید چای سبز عبارتند از افزایش راندمان ذهنی، کمک به سوزاندن چربی های اضافه، کاهش خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان و ده ها مورد دیگر که در این مقاله به بررسی آن ها می پردازیم.

چای سبز سرشار از پلی فنول ها(Polyphenols) از قبیل فلاونوئیدها(Flavonoids) است که آنتی اکسیدان های بسیار قوی می باشند.

اپی گالوکاتچین گالات(EGCG) یکی دیگر از آنتی اکسیدان های بسیار قوی موجود در چای سبز و در حقیقت ماده اصلی است که باعث خواص درمانی چای سبز و تمایز آن با سایر گیاهان دارویی می شود.
آنتی اکسیدان ها باعث کاهش شکل گیری رادیکال های آزاد شده و از سلول های بدن در برابر آن ها محافظت می کنند، رادیکال های آزاد به عنوان عاملی که نقش در پیری و بروز انواع بیماری ها به ویژه سرطان بازی می کنند شناخته می شوند.

چای سبز حاوی مقداری کمی از مواد معدنی و ویتامین ها از قبیل ویتامین C، B5، E، K، فلوراید، منگنز، سلنیوم بوده که برای سلامت مفید و ضروی می باشند.

خواص چای سبز

مصرف چای سبز باعث افزایش هوشیاری و عملکرد مغز می گردد و ماده ای که در زمینه نقش ایفا می کند کافئین است. چای سبز به اندازه قهوه حاوی کافئین نبوده اما به اندازه ای دارا می باشد که باعث رفع خواب آلودگی و کرختکی بدن گردد.

کافئین و رابطه آن با فعالیت مغز:

یکی از مواد فعال و موثر موجود در چای سبز کافئین است که محرک مغز و غدد فوق کلیوی می باشد. مکانیزم اولیه کافئین در مغز مهار یک انتقال دهنده عصبی به نام آدنوزین(Adenosine) است، با مهار شدن آدنوزین، کافئین باعث تولید بیشتر سایر انتقال دهنده های عصبی مانند دوپامین(Dopamine) و نوراپی نفرین(Norepinephrin) می گردد و با این عمل سبب بهبود خلق و خوی، افزایش نشاط و زمان واکنش مغز، تقویت حافظه و هوشیاری می گردد، در این زمینه تحقیقات بسیاری صورت گرفته و این اثرات کاملا ثابت شده اند، قابل ذکر است این اثرات تا چند ساعت بعد از مصرف چای سبز و یا قهوه از بین می روند و تاثیر آن ها ماندگار نمی باشد.

مواد مفید در چای سبز به کافئین ختم نمی شود، چای سبز حاوی اسید آمینه ای بنام L-Theanine بوده که فعالیت انتقال دهنده عصبی به نام GABA که دارای خاصیت ضد استرس و اضطراب است را افزایش می دهد و با این مکانیزم باعث ایجاد آرامش و حس راحتی در ما می شود. L-Theanine همچنین باعث افزایش تولید دوپامین(انتقال دهنده عصبی دیگر) و امواج آلفا در مغز شده که همراه با اثرات مثبتی از قبیل نشاط و خوش بینی است، مطالعات نشان می دهند کافئین و L-Theanine باعث بهبود عملکرد مغز و حافظه و افزایش تمرکز می گردند. مقدار اسید آمینه L-Theanine در جای سبز بیشتر از مقدار کافئین آن است(بر خلاف قهوه) و شما با نوشیدن چای سبز در کنار افزایش هوشیاری احساس آرامش نیز بدست می آورید.

یکی از دلایلی که برخی از افراد با نوشیدن قهوه احساس بی قراری و اضطراب را تجربه می کنند مقدار کافئین بالای موجود در قهوه است که سبب آزاد شدن بیش از حد هورمون استرس(کورتیزول) در جریان خون می گردد.

بسیاری از مردم اظهار می کنند با نوشیدن چای سبز انرژی بیشتر و مناسب تری نسبت به نوشیدن قهوه بدست می آورند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله قهوه را مطالعه کنید.

چای سبز یک چربی سوز طبیعی است:

اگر روی برچسب مکمل های چربی سوز و قرص های لاغری را مطالعه کنید در بسیاری از آنها چای سبز و یا عصاره آن را خواهید یافت، در آزمایشات انسانی متعدد مشخص شده چای سبز سبب افزایش متابولیزم چربی ها می گردد، در تحقیقی که بروی 37 ورزشکار صورت گرفت مشاهده شد مصرف چای سبز باعث افزایش سرعت آب شدن چربی ها تا 17 درصد و همچنین افزایش انرژی و توان بدنی آن ها تا 4% گردید.

لازم به ذکر است در برخی تحقیقات و آزمایشات چای سبز اثری بر سوزاندن چربی ها در برخی افراد نداشته و این مکانیزم ظاهرا در هر فردی متفاوت است. البته اثر کافئین در افزایش توان بدنی و میزان انرژی کاملا اثبات شده است.

چای سبز باعث کاهش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان می گردد:

سرطان همراه است با رشد غیر کنترل شده سلول های بدن به شکل غیر متعارف و یکی از علل مرگ و میر در سراسر جهان است، کاملا روشن است رادیکال های آزاد و واکنش های اکسیداتیو منجر به گسترش سرطان می شوند و مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان مانند چای سبز می توانند کمک به پیشگیری از ابتلا به سرطان کنند. چای سبز حاوی آنتی اکسیدان های قوی است و تصور می شود اثر مثبتی در کاهش نرخ ابتلا به سه نوع سرطان را داشته باشد:

سرطان سینه: برخی مطالعات حاکی از آن است زنانی که بطور روزانه 2 الی 3 لیوان چای سبز مصرف می کنند 22% کمتر در خطر ابتلا به سرطان سینه می باشند.

سرطان پروستات: به نظر می آید نوشیدن چای سبز بطور روزانه تا 48% از خطر ابتلا به سرطان پروستات می کاهد، سرطان پروستات بیشتر در مردان بالای 60 سال مشاهده می شود، جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله پروستات را مطالعه کنید.

سرطان روده بزرگ: تحقیقی بروی 69710 زن چینی توسط یک سرطان شناس در چین در سال 2011 صورت گرفت و مشاهده شد از بین این زنان، آن دسته که بطور روزانه چای سبز مصرف می کنند تا 57% کمتر به سرطان روده بزرگ مبتلا می شوند.

به یاد داشته باشید افزودن شیر، شکر و سایر افزودنی ها از خواص آنتی اکسیدان های موجود در چای سبز می کاهد.

چای سبز باعث حفاظت مغز در افراد مسن و کمک به پیشگیری از زوال عقل می کند:

چای سبز علاوه بر تاثیر کوتاه مدت بر مغز و حافظه احتمالا باعث حفاظت مغز در افراد مسن و جلوگیری از آلزایمر می گردد، آلزایمر شایع ترین بیماری عصبی و مغزی در افراد مسن بوده که همراه با فراموشی و از دست رفتن حافظه است، در مطالعات مختلف محققین دریافتند چای سبز از التهاب سیستم اعصاب مرکزی نیز می کاهد.

چای سبز باعث افزایش سلامت دهان و دندان ها می گردد:

ترکیبات موجود در چای سبز اثرات بیولوژیک دیگری نیز دارند، برخی تحقیقات حاکی از آن است ترکیبات موجود در چای سبز باعث از بین رفتن و مهار بعضی از باکتری ها و ویروس ها از قبیل ویروس آنفولانزا می شوند و با این عملکرد کمک به کاهش عفونت می کنند، در ژاپن برخی از پزشکان بر این باورند غر غره کردن چای سبز باعث رفع عفونت و التهاب در گلو هنگام سرماخوردگی می شود.

استرپتوکوکوس موتانس باکتری است که باعث تولید پلاک و پوسیدگی دندان ها می شود، مطالعات نشان می دهند که ترکیبات چای سبز مانع رشد و تکثیر این باکتری و کاهش پوسیدگی دندان ها می گردند. مطالعات دیگری نشان می دهند چای سبز باعث کاهش بوی بدن دهان نیز می گردد.

چای سبز و دیابت:

دیابت نوع دو به یک معضل جهانی تبدیل شده و در حال حاضر بیش از 300 میلیون نفر در سراسر جهان به آن مبتلا می باشند. در بیماری دیابت قند خون افزایش و بدن قادر به کنترل و کاهش آن نمی باشد و عاملی اصلی بروز آن کاهش تولید انسولین و یا مقاومت سلول ها و عدم واکنش آن ها به این هورمون است.

بنا بر 7 مطالعه مجزا که بروی 28670 نفر صورت گرفته است عنوان می شود کسانی که روزانه چند لیوان چای سبز می نوشند 18% کمتر به دیابت نوع دو مبتلا می گردند. جهت کسب اطلاعات بیشتر لطفا مقاله دیابت را مطالعه کنید.

چای سبز و بیماری های قلبی:

مواد آنتی اکسیدان موجود در چای سبز باعث جلوگیری از اکسید شدن کلسترول بد(LDL) و تبدیل آن به ماده ای چسبناک و خطرناک شده که عامل گرفتگی رگها و بروز سکته قلبی است. 

نوشیدن روزانه چای سبز تا 31% در صد از خطر بیماری های قلبی می کاهد.

چای سبز و لاغری: 

تحقیقی بروی 240 مرد و زن که برنامه یکسانی را برای کاهش وزن اجرا می کردند انجام شد و آن ها را به دو گروه تقسیم کردند، گروه اول 3 الی 4 لیوان چای سبز جز برنامه لاغری آن ها بطور روزانه بود اما گروه دوم برنامه لاغری را بدون چای سبز اجرا کردند، بعد از 12 هفته مشاهده شد گروه اول 13 درصد بیشتر از گروه دوم کاهش وزن داشته اند.

چه میزان چای سبز در روز بنوشیم:

1 الی 2 لیوان چای سبز در روز برای اکثر افراد مفید است.

به خواص و فواید چای سبز اشاره شد اما این بدان معنی نیست که زیاده روی در مصرف آن باعث افزایش سلامت ما می گردد و مصرف بیش از حد چای سبز به دلیل کافئین موجود در آن می تواند مضر باشد.

مصرف بیش از حد کافئین موجب اضطراب، بی قراری، افزایش فشار خون، بی خوابی و حتی اعتیاد خفیف در بعضی از افراد می گردد.

همچنین سعی کنید از چای سبز ارگانیک که فاقد آفت کش ها و مواد شیمیایی است استفاده نمایید.

طریقه صحیح تهیه چای سبز:

در یک لیوان مقداری چای سبز ریخته(مقدار مناسب یک چهارم الی نصف قاشق چایخوری است) سپس آب جوش به آن بیافزاید و روی لیوان را یک درپوش گذاشته و بعد از 7 الی 10 دقیقه آنرا بنوشید.

دم کردن چای سبز در قوری، دستگاه چای ساز و حرارت زیاد و طولانی مدت باعث از بین رفتن آنتی اکسیدان های موجود در آن می شود. مصرف چای کیسه ای نیز توصیه نمی شود.

سعی کنید چای سبزی را انتخاب کنید که توسط شرکت های معتبر تولید و بسته بندی شده است، نمونه های بی کیفیت چای سبز حاوی مقدار زیادی فلوراید بوده که برای بدن مفید نمی باشد.

نویسنده دکتر دانیال نصیرزاده