پتاسیم - Potassium

پتاسیم

پتاسیم ماده معدنی ضروری برای سلامت انسان است. بدن ما از پتاسیم برای تولید پروتئین و ساختن عضلات، تجزیه کربوهیدرات ها و تبدیل آن ها به انرژی، تنظیم ضربان قلب و فشار خون و سایر فعالیت ها استفاده می کند.

حرکات عضلات و پتاسیم:

پتاسیم همراه با سدیم، منیزیم و کلسیم باعث تنظیم توازن آب و نمک، اسید و باز در جریان خون و بافت های بدن می گردند که این مکانیزم نقش مهمی در تنظیم فشار خون و حرکت عضلات ایفا می کند.

فشار خون و پتاسیم:

پتاسیم اثر کاهنده بر فشار خون دارد به همین جهت مصرف آن برای کسانی که به بیماری فشار خون مبتلا می باشند توصیه می شود و بر عکس کسانی که دارای فشار خون پایین می باشند نباید در مصرف مواد غذایی حاوی پتاسیم زیاده روی کنند به ویژه هنگام صبح و همراه با صبحانه.

آنزیم ها و پتاسیم:

بعضی از آنزیم ها برای تولید و فعال شدن نیازمند پتاسیم می باشند، آنزیم های وابسته به پتاسیم در متابولیزم کربوهیدرات ها و تبدیل آن ها به انرژی نقش مهمی ایفا می کنند.

پتاسیم و انتقال پیام های عصبی:

سیستم اعصاب مرکزی از بخش های مختلفی مانند مغز، نخاع، رشته ها و سلول های عصبی تشکیل شده است، پتاسیم کمک به انتقال پیام های عصبی بین سلول ها می کند. این پیام ها از طریق سلول های عصبی از اندام های مختلف به مغز و برعکس از مغز به سلول ها انتقال می یابند. این عمل نقش مهمی در تنظیم حرکات عضلات، حس لامسه، درک سرما، احساس درد و غیره ایفا می کند.

منابع غذایی پتاسیم:

تقریبا تمامی میوه ها و سبزیجات به میزان قابل توجهی حاوی پتاسیم می باشند، از جمله می توان به پرتقال، سیب، طالبی، هنداونه، کیوی، موز، نارنگی، لیمو و غیره اشاره کرد.

میزان نیاز روزانه بدن به پتاسیم:

کودکان 1 تا 3 ساله 3000 میلیگرم، 4 تا 8 سال 3800، 9 تا 13 سال 4500، کودکان بالای 13 سال و بزرگسالان به 4700 میلیگرم پتاسیم در روز نیاز دارند.

قابل ذکر است زیاده روی در مصرف پتاسیم باعث برهم خوردن توازن سایر الکترولیت ها( کلسیم، منیزیم و سدیم) شده و سبب بروز مشکلاتی از قبیل ضعف عضلات، افت فشار خون، سرگیجه، اسهال و غیره می شود.

مشکلات و علائم مرتبط با کمبود پتاسیم در بدن:

خستگی و ضعف، یبوست، حالت تهوع، تپش قلب و ضربان نامنظم قلب، افزایش فشار خون، گرفتگی عضلات، بی قراری و اضطراب، افسردگی از علائم و مشکلات مرتبط با کمبود پتاسیم می باشند.

پوکی استخوان و کمبود پتاسیم: همان طور که اشاره شد پتاسیم کمک به حفظ توازن اسید و باز در بدن می نماید و اگر فرد از تغذیه خود میزان کافی پتاسیم دریافت نکند بدن برای حفظ تعادل اسید و باز مجبور است از کلسیم به جای پتاسیم استفاده کند و این مسئله باعث می شود از ذخایر کلسیم در استخوان ها برداشت شده و به مرور زمان مشکلاتی از قبیل پوکی استخوان بروز کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله پوکی استخوان را مطالعه کنید.

سنگ کلیه و گرفتگی رگ ها و ارتباط آن ها با کمبود پتاسیم: همان طور که اشاره شد در صورت کمبود پتاسیم، بدن از کلسیم برای حفظ توازن اسید و باز به جای پتاسیم استفاده می کند، ازدیاد کلسیم در جریان خون و بافت های بدن خطر گرفتگی رگ ها و  ایجاد سنگ کلیه را افزایش می دهد.

سرگیجه و غش: کمبود پتاسیم باعث افزایش میزان و نسبت سدیم به سایر الکترولیت ها در سرم خون شده و به دنبال آن فشار خون افزایش می یابد. کلیه ها برای تنظیم و کاهش فشار خون از طریق ادرار بخشی از سدیم را دفع می کنند که یکی از نشانه های آن پر ادراری است، با تکرر ادرار بدن دچار کم آبی شده و عوارضی از قبیل سرگیجه، غش، لرزش عضلات و غیره پدید می آیند. این مشکل بویژه در فصول گرم سال بیشتر مشاهده می شود.

دلایلی که سبب دفع و یا کمبود پتاسیم در بدن می شوند:

مصرف بیش از حد نمک، مشکلات کلیوی، اسهال، کمبود اسید فولیک، تعریق بیش از حد، مصرف بعضی از آنتی بیوتیک ها و نوشیدنی های الکلی از دلایلی می باشند که سبب کمبود پتاسیم در بدن می شوند.

نویسنده دکتر دانیال نصیرزاده

 

نقش پتاسیم در بدن