ویتامین E - ویتامین ای

ویتامین E

ویتامین E برای اولین بار در سال 1920 توسط پزشکان و متخصصین تغذیه کشف گردید. ویتامین E شامل گروهی از مواد شیمیایی است که به آن ها توکوفرول گویند. ویتامین ای به شکل روغن زرد رنگ و جز ویتامین های محلول در چربی است یعنی کبد می تواند ویتامین ای را در خود ذخیره کرده تا در هنگام نیاز از آن استفاده شود.

عملکرد ویتامین E در بدن:
یکی از وظایف ویتامین E محافظت از غشای سلولی است. با این عمل ویتامین ای باعث مقاوم شدن سلول های بدن در برابر عوامل مخرب می گردد. این محافظت شامل تمام سلول های بدن از گلبول های قرمز خون گرفته تا سلول های پوست می باشد.

یکی دیگر از نقش های اصلی ویتامین ای عمل به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی است و اثرات مخرب رادیکال های آزاد(اتم های آزاد اکسیژن) را خنثی می کند. رادیکال های آزاد زمانی تولید می شوند که بدن در معرض اشعه ماورا بنفش خورشید، آلودگی هوا، دود سیگار، استرس و مواد شیمیایی قرار گیرد. همچنین زمانی که بدن به واسطه اعمال بیوشیمیایی مواد غذایی را به انرژی تبدیل می کند در کنار آن مقداری رادیکال آزاد نیز تولید می شود. رادیکال های آزاد باعث تخریب و پیری بدن و یکی از عوامل بروز سرطان می باشند، به همین جهت ویتامین E با خنثی کردن رادیکال های آزاد از روند پیری کاسته و باعث کاهش شانس ابتلا به سرطان ها می شود.

ویتامین ای در کنار سایر مواد مغذی از قبیل روی و ویتامین ث باعث افزایش تولید اسپرم و هورمون های جنسی و مولد انرژی در بدن مردان می گردد، از اینرو کمبود ویتامین E با عوارضی مانند کاهش تمایلات جنسی همراه خواهد بود.

ویتامین E از تخریب سایر ویتامین های محلول در چربی از قبیل ویتامین های دی، آ، کا و اسیدهای چرب غیر اشباع امگا 3 جلوگیری می کند.

ویتامین E و سیستم ایمنی:

سیستم ایمنی بدن برای فعالیت و تولید گلبول های سفید(سربازهای دفاعی بدن) نیازمند مقدار زیادی ویتامین E می باشد، در تحقیقی که در سال 2000 توسط گروهی از پزشکان بروی 20.000 نفر صورت گرفت و گزارش آن در مجله ویتامین ها و هورمون ها در آمریکا منتشر گردید مشاهده شد افرادی که دارای سطح پایینی از ویتامین ای می باشند بیشتر دچار بیماری های ویروسی و عفونتی از قبیل سرماخوردگی می شوند و بعد از آنکه این افراد برای مدتی از مکمل های ویتامین ای استفاده کردند سیستم ایمنی آن ها تقویت و کمتر به سرما خوردگی و سایر بیمارهای ویروسی مبتلا می شدند.

ویتامین E و خون:

ویتامین ای باعث رقیق شدن خون و از قدرت چسبندگی پلاکت ها می کاهد و با این مکانیزم باعث کاهش خطر لخته شدن خون و بروز سکته قلبی و مغزی می گردد. البته ویتامین E را نباید همزمان با داروهای رقیق کننده خون از قبیل آسپرین، پلاویکس، ژلوفن و غیره استفاده نمود.

همچنین مصرف مکمل های ویتامین ای در افرادی که دچار مشکلات مرتبط با انعقاد خون می باشند باید زیر نظر پزشک متخصص صورت گیرد.

ویتامین E و قلب:

از آنجا که ویتامین ای ماده ای محلول در چربی است، اثر آنتی اکسیدان آن بروی چربی ها بیشتر است و از اکسید شدن کلسترول بد(LDL) و تبدیل آن به ماده ای بسیار چسبنده و خطرناک جلوگیری می کند. زمانی که LDL اکسید شود حالت چسبندگی آن بیشتر شده که خود می تواند سبب گرفتگی رگ ها و بروز سکته قلبی و مغزی گردد.

ویتامین E از کلسترول خوب (HDL) و چربی های امگا 3 محافظت می کند و در نهایت با این مکانیزم باعث افزایش کلسترول خوب و کاهش کلسترول بد می شود.

ویتامین E و آلزایمر:

برخی از محققین بر این عقیده اند که مصرف مواد آنتی اکسیدان از قبیل ویتامین E از شانس ابتلا به بیماری آلزایمر می کاهند.

ویتامین ای و عوارض قاعدگی:

برخی تحقیقات نشان از آن دارند که مصرف 400 واحد ویتامین E دو روز قبل از آغاز قاعدگی و تا 3 روز بعد از آغاز آن از عوارض و دردهای قاعدگی می کاهد. ( این تحقیقات در مرکز پزشکی دانشگاه مریلند صورت گرفته اند)

ویتامین E و آرتریت روماتوئید:
به نظر می رسد مصرف ویتامین ای در کنار داروهای پزشکی(درمان پزشکی استاندارد) که برای درمان بیماری آرتریت روماتوئید استفاده می شوند اثر بهتری بر درمان و کاهش التهاب دارد تا صرفا مصرف داورهای پزشکی به تنهایی.

ویتامین ای و سلامت چشم ها:
در یک تحقیق وسیع که توسط مرکز پزشکی مریلند صورت گرفت مشاهد گردید مصرف روزانه ویتامین E، عنصر روی و سلنیوم همراه با سایر آنتی اکسیدان ها از قبیل بتاکاروتن و ویتامین ث در افراد بالای 50 سال بطور قابل توجهی از شانس ابتلا به بیماری های سیستم بینایی از قبیل آب مروارید و بیماری ای ام دی (AMD) می کاهد.

ویتامین ای و کبد چرب:

ویتامین E کمک به درمان و پیشگیری از برخی از بیماری کبدی از قبیل کبد چرب می کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله کبد چرب را مطالعه کنید.

مقدار نیاز روزانه بدن به ویتامین ای:

افراد بالای 14 سال و زنان باردار به 22.5 واحد معادل 15 میلیگرم و زنان شیرده به 28.5 واحد(19 میلیگرم) ویتامین E در روز نیاز دارند. (واحد=IU)

مقدار نیاز کودکان 1 تا 3 سال 9 واحد، 4 الی 8 سال 10 واحد و 9 الی 13 سال 11 واحد در روز می باشد.

علائم کمبود ویتامین E:

بر خلاف آنچه که در بسیاری از مقالات نوشته و عنوان شده که کمبود ویتامین ای به ندرت اتفاق می افتد، به نظر بنده با توجه به آلودگی محیط زیست، افزایش مواد شیمیایی در آب، غذاها، هوا، استرس و نوع زندگی امروزی کمبود ویتامین E بسیار شایع است. علائم و مشکلات مرتبط با کمبود ویتامین E عبارتند از:

کم خونی، ضعف و گرفتگی عضلات، ریزش مو و یا نازک شدن موها، ناتوانی جنسی در آقایان، ایجاد لکه های تیره رنگ بروی پوست، چین و چروک و پیری زودرس پوست، کاهش قدرت ایمنی بدن و ابتلای مکرر به سرماخوردگی، سرگیجه و افت افشار خون  از علائم و مشکلات مرتبط با کمبود ویتامین E می باشند.

منابع غذایی ویتامین ای:

ویتامین E در روغن های گیاهی، مغزها مانند گردو، فندوق، بادام، آووکادو، زرده تخم مرغ، دانه ها مانند تخم آفتاب گردان، غلات با سبوس کامل یافت می شود. اما با توجه به کاهش کیفیت مواد غذایی به دلایلی از قبیل فرسایش خاک، استفاده از کودهای شیمیایی و غیره به سختی می توان نیاز روزانه بدن به ویتامین ای را صرفا از مواد غذایی تامین نمود.

مکمل های غذایی ویتامین ای:

مکمل های ویتامین E معمولا در دوزهای 100، 200، 400 و 1000 واحد تولید و عرضه می شوند. با توجه به نوع زندگی امروزی به ویژه شرایط زندگی در کلان شهرها از تغذیه گرفته تا آلودگی هوا مصرف 400 الی 800 واحد ویتامین ای در هفته برای اکثر افراد توصیه می شود. آلودگی هوا، استعمال دخانیات، استرس، ورزش های سنگین نیاز بدن به ویتامین E را افزایش می دهند. برای جذب بهتر، مکمل های ویتامین ای را همراه با غذاهایی که حاوی چربی می باشند مصرف کنید.
قبل از استفاده از مکمل های ویتامین E اگر به مشکلات زیر مبتلا می باشید حتما با پزشک متخصص مشورت کنید:

کم خونی، خون ریزی داخلی، مشکلات کبدی، بیماری های کلیوی، آلرژی، کمبود ویتامین K، کلسترول و تری گلیسیرید بالا، سابقه ابتلا به سرطان، سابقه حمله قلبی و یا لخته شدن خون و یا اگر از داورهای رقیق کننده خون مانند آسپرین، پلاویکس و غیره استفاده می کنید.

موارد مصرف مکمل های ویتامین E:
دیابت: تحقیقات نشان می دهند مصرف مکمل های ویتامین E کمک به پیشگیری از دیابت نوع 1 و 2 و همچنین کنترل قند و کاهش مشکلات انعقادی و مسدود شدن شریان ها در افراد دیابتی می کند.

کمبود ویتامین E در اکثر افراد دیابتی که دچار زخم های پا می باشند دیده می شود و به نظر می رسد مصرف 200IU ویتامین ای کمک به پیشگیری از زخم های دیابتی می کند، البته شواهد علمی بیشتری برای تایید این مطلب مورد نیاز است.

بعضی از پزشکان مصرف 100 الی 200 واحد ویتامین E  در روز را برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1 مفید می دانند. جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله دیابت را مطالعه کنید.

کبد چرب: مصرف 400 الی 800 واحد ویتامین E در روز در افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی همراه با برنامه غذایی مناسب کمک به درمان این بیماری می کند.

ریزش مو: ویتامین ای از پروتئین ها و غشای سلولی محافظت و همچنین به بدن در تولید پروتئین کمک می کند. مو از پروتئینی بنام کراتین ساخته شده است و مصرف به اندازه ویتامین E کمک به حفظ سلامت موها می کند. مشکلاتی از قبیل نازکی موها و مو خوره می توانند مرتبط با کمبود ویتامین E در بدن باشند.

مشکلات پوستی: تصور می شود مصرف مکمل های ویتامین E کمک به بهبود زخم ها، بیماری اگزما، کاهش روند پیری و چین و چروک پوست و افزایش طراوت و شفافیت آن کند. به همین جهت در اکثر کرم های ترمیم کننده پوست مقداری ویتامین E وجود دارد.

آلرژی و آسم: تحقیقات محدودی در این باره صورت گرفته اما تصور می شود مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل ویتامین E و بتاکاروتن باعث کاهش آلرژی و علائم بیماری آسم می شوند. همچنین در بسیاری از کودکان مبتلا به آسم کمبود ویتامین ای گزارش شده است.

البته برای اثبات اثرات مثبت ویتامین E بر آلرژی و آسم به تحقیقات و شواهد علمی بیشتری نیاز است.

بیماری آلزایمر: بعضی از تحقیقات نشان می دهند استفاده از مکمل های ویتامین ای از روند پیشرفت بیماری آلزایمر و زوال عقل بویژه در مراحل اولیه این بیماری می کاهند.

بیماری MS، پارکینسون و سایر بیماری های التهابی:از آنجا که ویتامین E از غشای سلولی محافظت می کند برخی از محققین بر این باورند مصرف آن در افراد مبتلا به بیماری ام اس و پارکینسون مفید بوده و از التهاب و آسیب به سلول های عصبی می کاهد.

در بیماری ام اس و پارکینسون سلول ها و رشته های عصبی مورد حمله سیستم دفاعی بدن قرار می گیرند.

کم خونی: عمر گلبول های قرمز که بخشی مهمی از ساختار خون می باشند در حدود 120 روز است، کمبود ویتامین ای می تواند عمر مفید گلبول های قرمز را کاهش داده و باعث تخریب و مرگ زودرس آن ها و بروز کم خونی شود. مصرف مکمل های ویتامین E در کنار سایر مواد مغذی از قبیل ویتامین B12، اسید فولیک، ویتامین B6 کمک به درمان کم خونی می کند.

عوارض مصرف بیش از حد مکمل های ویتامین E:
از خواص و فواید ویتامین ای گفته شد. به مانند سایر ویتامین ها و مواد معدنی مصرف بیش از حد مکمل های ویتامین E نیز باعث عوارض و مشکلات جدی می شود. آسیب به کبد، ایجاد اختلال در انعقاد خون، کاهش ذخایر ویتامین K، خونریزی داخلی، سرگیجه، ضعف، تهوع، اسهال و افزایش فشار خون از عوارض مصرف بیش از حد مکمل های ویتامین E می باشند.

 

ویتامین E، خواص ویتامین ای چیست؟ نقش ویتامین E در بدن چیست؟